Onze oorspronkelijke plannen om het melkhuisje (aan de voorzijde van de schuur) met de grond gelijk te maken, zijn definitief opgeborgen. Toen Joseph & Georgette ons vertelden dat zijzelf vroeger de pruimen van onze Pruniers d’Ente droogden in hun stenen broodbakoven (nvdr: nadat de broden waren gebakken en de temperatuur van de oven was afgenomen tot 50-60°C), was ik onmiddellijk weg van het idee zelf over een dergelijke oven te beschikken. Op internet vond ik een heleboel informatie over de traditionele broodovens eigen aan het Franse platteland. Het lijkt mij alleszins fantastisch om later onze gasten home-made brood en gebak te kunnen voorschotelen. Om nog maar te zwijgen van de talrijke andere (streekgebonden) ovengerechten…

Het melkhuisje zal dus onze eigen broodbakoven huisvesten. Het wordt een traditionele constructie (gebaseerd op de raadgevingen van verschillende Vlaamse & Franse ovenspecialisten). Ik heb het oude melkhuisje op papier opnieuw ingedeeld; de ruimte van 2m x 2,2m wordt opgesplitst in een deel voor de eigenlijke broodbakoven (1,4m x 2,2m) en een deel voor het stapelen en te drogen leggen van brandhout (0,6m x 2,2m).

De oven krijgt een ovale vorm; aan de ovenmond 41cm breed, op ¾ van de totale diepte (120cm) 90cm. Het gewelf wordt centraal 41cm hoog, de ovenmond 24cm.

1. De bodemplaat

   

   Begin november 2006 zijn de voorbereidende werken gestart. Vooreerst heb ik het oude dak en een deel van de bestaande buitenmuren gesloopt. Gezien de bestaande betonnen bodemplaat van het melkhuisje in goede staat verkeerde, kon ik hierop onmiddellijk de nieuwe scheidingswand optrekken. Ik verkoos gebruik te maken van betonstenen (parpaing) om de nodige draagkracht en stevigheid te garanderen. Bovenop deze scheidingsmuur (op 90-100cm hoogte) maakte ik een stevige houten bekisting (inclusief ijzeren wapeningsnetten, ten dele ingewerkt in de reeds bestaande buitenmuren) voor de eigenlijke betonnen ovenvloer. Bovenop deze plaat wordt later de oven gebouwd. Gezien de oven bestaat uit zware (!), vuurvaste stenen en wordt geïsoleerd met een flinke laag zand, moet deze bodemplaat een fors gewicht kunnen dragen. Samen met mijn vader klaarden we de gewichtige klus in enkele uren tijd. De basis van de ovenvloer was een feit! De daaropvolgende dagen werden de nieuwe wanden van het melkhuisje verder gerealiseerd.

2. De ovenvloer

   

   Eind december werd de bekisting van de betonnen ovenplaat verwijderd. Bovenop de bodemplaat wordt de eigenlijke vloer van de oven aangebracht. Deze bodem bestaat uit een aaneengesloten laag vuurvaste stenen. Aan de voorzijde van de oven heb ik een werktablet van 40cm voorzien; uit esthetisch oogpunt wil ik de voorzijde van de betonnen bodemplaat, alsook de eigenlijke tablet uitvoeren met dezelfde vuurvaste stenen. Dat kost me redelijk wat extra werk, maar ik wil dat alles er perfect uitziet! Met behulp van een horizontale steunbalk (die de halve stenen mooi op hun plaats houdt) kan ik de voorzijde vlot ‘betegelen’. Voor deze werken gebruik ik vuurvaste cement (ciment fond) om een optimale weerstand tegen hitte, uitzetting en krimp te garanderen (voor de werktablet is dit weliswaar overbodig). Daarna is de eigenlijke ovenvloer aan de beurt. Ik maak daarvoor een selectie van de mooiste stenen (nvdr: de tweedehands aangekochte stenen zijn niet alle even gaaf en glad) en plaats deze één voor één in een zacht mortelbed. De werktablet wordt waterpas uitgevoerd, de ovenvloer plaats ik met een helling van 2 à 3 cm, oplopend naar achteren toe. Dit garandeert een verbeterde luchtcirculatie bij de opstook.

3. De ovenmond

   

   Op oudejaarsavond vind ik nog enkele minuten tijd (nvdr: voor ons vertrek naar Auberge Les 7 tours) om een mal te maken voor de ovenmond. In de nederlandstalige documentatie van Red de bakovens! heb ik uitgebreide informatie gevonden over de ideale verhoudingen tussen vloeroppervlakte, mondopening en hoogte van het gewelf. Ik weet dus perfect aan welke maten de mal voor onze ovenmond moet voldoen: 41 cm breed en 24 cm hoog. Daags nadien (nvdr: iedereen lag waarschijnlijk nog te slapen…) startte ik met het op maat slijpen van de stenen voor de ovale ovenmond. Normaalgezien kan je de halve stenen ook zo in een boogvorm verwerken, maar ik wil de stenen min of meer schuin op maat slijpen om een mooi resultaat te verkijgen. Tegen de middag is de mond een feit. Inge kan haar ogen nauwelijks geloven…

4. Het ovengewelf

   

   Diezelfde dag (nvdr: nog steeds 1 januari 2007) plaats ik de eerste rij stenen van het toekomstige gewelf. Het ovengewelf is het ‘dak’ van de oven en wordt ook volledig opgebouwd met vuurvaste stenen. De onderste rij stenen wordt zonder mal in de juiste vorm gemetst. Ik gebruik hiervoor halve stenen. Deze eerste rij stenen zorgt ervoor dat straks zonder veel moeite een zandmal kan worden gemaakt om de rest van het gewelf te plaatsen. Vooraleer ik als een gek zakken zand bovenop de ovenvloer begin uit te gieten, probeer ik een groot deel van de ruimte op te vullen met houten planken en balken. Daarna gebruik ik nog liefst 250kg zand vooraleer het formeel voor het ovengewelf zijn definitieve vorm verkrijgt. Een op maat gezaagde mal helpt voor de perfecte pasvorm. Die dag krijg ik het volledige gewelf niet toegedekt. Ik onderschat de hoeveelheid slijpwerk. Na twee rijen dien bijna elke steen op maat geslepen te worden. De volgende dag slaag ik erin tegen de middag het ovengewelf te finaliseren. Ik werk de buitenzijde van het gewelf af met een stevige laag vuurvaste mortel. De dag van ons vertrek wilde ik persé de zandmal verwijderen, zodat het ovengewelf en –vloer de nodige tijd krijgen om uit te drogen (nvdr: ruim 2 à 3 maanden moeten verstrijken alvorens een eerste klein vuurtje kan worden gestookt). Het eerste zicht op het geslaagde ovengewelf gaf mij (en Inge) de nodige voldoening!

5. De schouw

   

   De schouw en ovenwand worden opgetrokken uit vuurvaste stenen. Bij de bouw van de oven hebben we geopteerd om de schouw buiten de ovenmond te plaatsen; enerzijds omdat dit het meest aanleunt bij de authentieke broodbakoven, anderzijds omdat, éénmaal de ovendeur gesloten, geen warmte verloren gaat langs de schoorsteen. Met behulp van een stalen draagprofiel wordt de schouw mooi geïntegreerd in de ovenwand. Bovendaks wordt de schouw verlengd met betonnen schouwpotten. Dat spaart ons aanzienlijk wat tijd uit en past uitstekend bij het uit betonsteen opgetrokken bakhuis.

6. Het dak

   

   Als basis voor de dakconstructie hebben we bovenop de bestaande muren een betonnen ringbalk met het gewenste afschot gegoten. Het doel is tweeledig: 1) de bestaande muren onderling stevig met elkaar verankeren (i.e. tegen barsten en scheuren) en 2) het dakgebinte kan stevig worden verankerd aan de betonnen rand. Het dakgebinte bestaat uit een raster van grenen kepers (60×60mm). Daar bovenop plaatsen we betonplex-platen. Vermits wij hierop een extensief groendak willen voorzien, wordt de eigenlijke dakbedekking opgebouwd uit twee lagen roofing (Derbicoat HP onderlaag en Derbigum SP-FR toplaag). De grenen kantplanten zorgen voor de nodige opstand. Met de polyester kantprofielen kunnen we de dakrand perfect waterdicht afwerken (i.e. opbouw dakrand: kantplank / onderlaag / kantprofiel / toplaag). Ter hoogte van de dak-schouw aansluiting plaatsen we een loodslab tegen insijpelend vocht.

7. Ons bakhuis

   

   Ons bijna volledig afgewerkte bakhuis…! Binnen enkele weken krijgen de muren een laagje okergele verf en plaatsen we een brandvrije plafondplaat aan de binnenzijde van het dak. Daarna kan het opstoken van de oven beginnen…
   We verlangen reeds naar het eerste versgebakken brood en pizza!

Tijdens onze afgelopen tiendaagse heb ik de meeste tijd besteed aan het bouwen van onze broodbakoven. Er was uiteraard ook tijd voor sightseeing en culinaire avondjes uit…

Inge en ik brachten voor het eerst een (kort) bezoek aan Cahors (nvdr: hoofdstad van ons departement), gelegen aan de oevers van de Lot. Mooie stad, met een authentiek, gezellig stadscentrum. Jammer dat er op 2 januari zo weinig leven te bespeuren was. We komen zeker een volgende keer terug. Gelukkig was de EDF klantendienst wel geopend, en konden we snel een offerte voor onze electriciteitsaansluiting aanvragen. Die dag stond echter in het teken van de zwarte truffel, Tuber melanosporum. De zwarte truffel uit de Causse en de Périgord wordt beschouwd als de beste ter wereld. In Lalbenque, een klein dorpje op 15km van Cahors, vond die dag de ‘wereldberoemde’ truffelmarkt plaats. Lokale schattenjagers trekken er tijdens de wintermaanden met afgerichte hond of varken op uit om de mooiste en lekkerse zwarte truffels op te graven. Op de truffelmarkt wordt het ‘zwarte goud’ wekelijks verkocht; voor de particulieren en/of toeristen verkoopt de ‘Vente en détail’ zakjes met ongeveer 50gr truffel aan gemiddeld 40-50€ (nvdr: afhankelijk van seizoen/tijdstip: 600-1200€/kg). De gevulde mandjes op de markt (alias veiling) zelf worden enkel volledig verkocht. Alleen al voor de geur en de sfeer moet je dit eens meemaken! De smalle centrumstraat van Lalbenque was werkelijk gevuld met een overweldigend truffelaroma… Voor geïnteresseerde kopers: een rijk gevulde portefeuille is een must! Tweemaal per jaar (nvdr: 1 keer in december, 1 keer in januari) wordt ook in Martel een dergelijke truffelmarkt georganiseerd. Volgende keer willen we graag daar eens een kijkje nemen.

Oudejaarsavond hebben we samen gevierd in Auberge des 7 tours in Martel. Het beloofde een gezellige, feestelijke avond te worden, want de feestzaal van het restaurant was voor de gelegenheid omgetoverd tot eet- en dansgelegenheid. Het eten was heerlijk bereid (lees hier onze persoonlijke recensie) en de sfeer werd meteen ingezet toen rond 22u de jonge DJ’s de dans voor geopend verklaarden. Pas toen de populaire accordeonmuziek weerklonk, vulde de dansvloer zich met swingende oudjes. Wij konden aanvankelijk onze ogen niet geloven, maar genoten van de voor ons ongewone gang van zaken. De belgische mede-eigenaar van de zaak moet dit eertijds ook hebben meegemaakt, want hij verwende ons telkens opnieuw met een stevig glas wijn, alsof de herinnering naar zijn eerste franse oudejaarsnacht terug tot leven kwam. Om middernacht barstte de tent volledig uit de voegen, inclusief Inge en mezelf. Hoedjes, toeters en bellen. Het was allemaal voorzien. De uren nadien hebben we ons met volle overgave (en dito dansstijlen) op de vloer gegooid… Rond 3u30 was de grote menigte uitgefeest en keerden ook wij braafjes naar huis terug. Een avond voorgoed in ons geheugen gegrift!

Daags nadien op de borrel bij Georgette en Joseph; de volgende avond op bezoek bij de bevriende Engelsen. De sfeer met onze buren is inderdaad opperbest! Tijdens één van onze andere avonduitstapjes brachten we sinds lang een bezoek aan La bonne famille in Sarrazac.

Een leuk, winters tussendoortje met prachtige herinneringen!